पासपोर्टदेखि नागरिकता घरमै : सरकारी सेवा ‘घरदैलो’ मा पुर्याउने सरकारको १०० दिने लक्ष्य

काठमाडौँ — बालेन्द्र शाह नेतृत्वको सरकारले सरकारी सेवा घरमै उपलब्ध गराउनेगरी आफ्नो शासकीय सुधारको कार्यसूची सार्वजनिक गरेको छ। पहिलो मन्त्रिपरिषद् बैठकबाट स्वीकृत भएको ‘शासकीय सुधार सम्बन्धी एक सय कार्यसूची’ शनिबार साँझ सार्वजनिक गरिएको हो।

कार्यसूचीमा पासपोर्ट, नागरिकता, लाइसेन्स लगायतका सेवाहरू घरमै पुर्याउने व्यवस्था लागू गर्ने उल्लेख छ। यो व्यवस्था आगामी १०० दिनभित्र कार्यान्वयनमा ल्याइने सरकारको योजना छ। ‘सरकारी सेवा घरमै उपलब्ध गराउने उद्देश्यले हुलाक सेवालाई आधुनिकीकरण गरी “Government Courier Service” का रूपमा विकास गर्ने, जसमार्फत पासपोर्ट, नागरिकता प्रतिलिपि, लाइसेन्स लगायतका सरकारी कागजातहरू/सामग्रीहरू घरमै पुर्याउने व्यवस्था १०० दिनभित्र लागू गर्ने,’ कार्यसूचीमा भनिएको छ।

यो निर्णयले नागरिकहरूले सरकारी सेवा लिनका लागि धाउनुपर्ने, लामो समय पर्खनुपर्ने, र बिचौलियाको चंगुलमा फस्नुपर्ने बाध्यताको अन्त्य गर्ने लक्ष्य राखेको छ। विशेषगरी पासपोर्ट र नागरिकता जस्ता संवेदनशील कागजातहरूका लागि सेवाग्राहीहरूले धेरै दिनदेखि महिनौंसम्म पालो कुर्नुपर्ने अवस्थाको अन्त्य गर्न सरकारले यो योजना अघि सारेको हो।

त्यस्तै, यी सेवाहरू नागरिकलाई छिटो, सहज र बिचौलिया–मुक्त तरिकाले पूर्वानुमानयोग्य समय (Predictable Time) मा उपलब्ध गराउने व्यवस्था लागू गर्ने पनि कार्यसूचीमा उल्लेख छ। साथै, सम्पूर्ण सेवा प्रक्रियालाई मुहारविहीन (faceless), समयवद्ध (time-bound) र डिजिटल प्रणालीमा रूपान्तरण गर्ने पनि सरकारको योजना रहेको छ।

सरकारले हुलाक सेवालाई आधुनिकीकरण गरी ‘गभर्नमेन्ट कुरियर सर्भिस’ का रूपमा विकास गर्ने उल्लेखले परम्परागत हुलाक सेवालाई प्रविधिसँग जोडेर सरकारी सेवा प्रवाहको ‘लास्ट माइल डेलिभरी’ को रूपमा प्रयोग गर्ने संकेत गरेको छ। यसले ग्रामीण क्षेत्रमा समेत सेवा पुर्याउन सहयोग पुग्ने अपेक्षा गरिएको छ।

सरकारको यो कदमले नेपालको सार्वजनिक सेवा प्रवाहमा ठूलो परिवर्तन ल्याउने संकेत गरेको छ। तर, यसको सफल कार्यान्वयनका लागि डिजिटल पूर्वाधारको विस्तार, सुरक्षा मापदण्डको पालना, र सेवा प्रवाहमा संलग्न कर्मचारीहरूको तयारी आवश्यक रहनेछ। यदि यो योजना सफलतापूर्वक कार्यान्वयन भएमा नेपालको सार्वजनिक सेवा प्रवाह नै नयाँ उचाइमा पुग्ने विश्वास गरिएको छ। आगामी १०० दिनले यसको मूर्त रूप देखाउनेछ।