‘सहरको बैठक कोठा’ बन्दै हङकङ—वेस्ट काउलुन सांस्कृतिक क्षेत्रको विश्वव्यापी उडान

काठमाडौं — हङकङ को वेस्ट काउलुन सांस्कृतिक जिल्ला आज विश्वस्तरीय कला, संस्कृति र सार्वजनिक जीवनको अद्वितीय संगमस्थलका रूपमा स्थापित हुँदै गएको छ। करिब ११ हेक्टर क्षेत्रफलमा फैलिएको यसको समुद्री किनारस्थित आर्ट पार्कमा मानिसहरू पाल्तु जनावरसँग घुम्ने, पिकनिक गर्ने, खुला आकाशमुनि कला अवलोकन गर्ने र स्वतन्त्र रूपमा समय बिताउने दृश्यले यसलाई ‘सहरको बैठक कोठा’ बनाएको छ।

यस क्षेत्रका प्राधिकरणका बोर्ड अध्यक्ष बर्नार्ड चार्नवुट चान का अनुसार, “वेस्ट काउलुनको सबैभन्दा ठूलो सफलता भनेकै यसले सबैका लागि साझा सार्वजनिक स्थानको रूप लिएको हो।” सन् २०२५ मा मात्रै यस क्षेत्रमा १ करोड ७० लाखभन्दा बढी आगन्तुक पुगेका थिए, जसमा यसको दुई प्रमुख सङ्ग्रहालयमा आउनेमध्ये झण्डै ७० प्रतिशत आगन्तुक चिनियाँ मुख्यभूमि र विदेशबाट आएका थिए।

करिब दुई दशकअघि समुद्रबाट पुनःउत्थान गरिएको जमिनमा कल्पना गरिएको यो परियोजना आज विश्वस्तरीय सांस्कृतिक केन्द्रमा रूपान्तरण भइसकेको छ। चान भन्छन्, “२० वर्षअघि यस्तो स्तरको सांस्कृतिक क्षेत्र हङकङमा बन्ने कल्पना गर्नै गाह्रो थियो, तर आज यसको प्रभाव अपेक्षाभन्दा धेरै माथि पुगेको छ।”

सन् २०२४ को सुरुवातमा अझै विकासकै क्रममा रहेको यो क्षेत्रले छोटो समयमै अन्तर्राष्ट्रिय पहिचान बनाएको छ। हङकङ प्यालेस म्युजियम को उद्घाटन, M+ संग्रहालय को बढ्दो ख्याति, र शिकु सेन्टर मा क्यान्टोनिज ओपेराको प्रस्तुति—यी सबैले यस क्षेत्रलाई सांस्कृतिक उर्जाको केन्द्र बनाएका छन्।

यही क्षेत्रमा आयोजित ‘हङकङ अन्तर्राष्ट्रिय सांस्कृतिक शिखर सम्मेलन २०२४’ ले विश्वभरका दुई हजारभन्दा बढी सांस्कृतिक प्रतिनिधिलाई एकै ठाउँमा ल्यायो। ११ देशका २१ प्रमुख कला संस्थासँग सहकार्यका समझदारी पत्रमा हस्ताक्षर हुनु यस क्षेत्रको अन्तर्राष्ट्रिय प्रभावको प्रमाण बनेको छ, जसको अधिकांश कार्यान्वयन भइसकेको छ।

४० हेक्टर क्षेत्रफलमा फैलिएको यस सांस्कृतिक भूमिमा पूर्वीय र पाश्चात्य संस्कृतिको सहअस्तित्व स्पष्ट देखिन्छ। एकातिर परम्परागत धरोहर बोकेका संस्थाहरू छन् भने अर्कोतिर समकालीन कलाको आवाज बुलन्द गर्ने स्थलहरू पनि छन्। आगामी सन् २०२७ मा खुल्ने वेस्टके परफर्मिङ आर्ट्स सेन्टर ले विश्वस्तरीय नृत्य र नाटक प्रस्तुत गर्ने तयारी गरिरहेको छ।

यसका साथै, हरेक वर्ष मार्चमा आयोजना हुने आर्ट बासेल हङकङ ले हङकङलाई विश्व कला प्रेमीहरूको केन्द्र बनाइरहेको छ, जहाँ प्रदर्शनी, लिलामी र विविध सांस्कृतिक गतिविधिहरू सञ्चालन हुन्छन्।

विश्लेषकहरूका अनुसार, हङकङको सांस्कृतिक क्षेत्र अब यसको वित्तीय शक्तिसँग प्रतिस्पर्धा गर्न सक्ने स्तरमा पुग्दैछ। चानले पनि भविष्यमा अन्तर्राष्ट्रिय र चिनियाँ साझेदारसँग सहकार्य अझ गहिरो बनाउँदै हङकङलाई विश्व र चीनबीचको सांस्कृतिक सेतुका रूपमा थप सुदृढ गर्ने लक्ष्य व्यक्त गरेका छन्।

वेस्ट काउलुनको यो तीव्र विकासले एउटा स्पष्ट सन्देश दिन्छ—संस्कृति केवल प्रदर्शनीको विषय होइन, यो जनजीवनसँग जोडिने जीवित अनुभव हो।