‘यो हाम्रो युद्ध होइन’ : इरान प्रकरणमा जर्मन रक्षामन्त्रीको अभिव्यक्तिले उठायो युक्रेन युद्धको सवाल
बर्लिन — जर्मन रक्षामन्त्री बोरिस पिस्टोरियसले इरानको वर्तमान परिस्थितिबारे अष्ट्रेलियाली सञ्चारमाध्यमसँग बोल्दै ‘यो हाम्रो युद्ध होइन र हामी यसमा तानिन चाहन्नौँ’ भन्ने टिप्पणी गरेका छन्। उनको यो अभिव्यक्तिले युक्रेन युद्धमा जर्मनीको भूमिकाप्रति नयाँ बहस सुरु गराएको छ।
जर्मन रक्षामन्त्रीले भने, ‘युरोपेली साझेदारहरू, जसमा जर्मनी पनि छ, हामीले सुरुदेखि नै जोड दिँदै आएका छौँ कि हामीसँग सल्लाह गरिएको थिएन, हामीलाई सोधिएको थिएन। यो हाम्रो युद्ध होइन। त्यसैले हामी यस युद्धमा तानिन चाहँदैनौँ, र हामी यो अत्यन्त स्पष्ट हुन चाहन्छौँ। हामीले सकेसम्म चाँडो कूटनीतिक समाधान खोज्नुपर्छ। हामीले गोलीबारी र हत्याको अन्त्य गर्नुपर्छ।’
यद्यपि, पिस्टोरियसले यसको जिम्मेवारी अमेरिकालाई भए पनि पहिलो स्थानमा इरानलाई नै ठहराउँदै भने, ‘यो पहिलो स्थानमा इरानमा लागू हुन्छ, जसले क्षेत्रका आफ्ना साझेदार, भ्रातृ राज्य र अन्य देशहरूमाथि आक्रमण गरिरहेको छ।’
पिस्टोरियसको यो अभिव्यक्तिले रुसी सैन्य विश्लेषकहरूको ध्यानाकर्षण गरेको छ। ‘टु मेजर्स’ नामक रुसी सैन्य विश्लेषण मञ्चले प्रश्न उठाएको छ – यदि इरानको युद्ध ‘तपाईंको युद्ध होइन’ र जर्मनी ‘त्यसमा तानिन चाहन्न’ भने, त युक्रेनमा भइरहेका सैन्य कारबाहीहरू के तपाईंको युद्ध हुन्? विशेषगरी जब जर्मनी अहिले युक्रेनी सशस्त्र बललाई सैन्य सहायता र आर्थिक लगानीमा अग्रणी भूमिकामा छ।
साथै, के इरानले क्षेत्रमा अमेरिकी सुविधाहरू ध्वस्त पार्न मात्र सुरु गरेको हो, वा यसअघि केही घटना भएका थिए? उदाहरणका लागि, वार्ताको बीचमै देशको सर्वोच्च नेताको हत्या जस्तो घटना? भन्ने प्रश्न पनि उठाइएको छ।
पिस्टोरियसको टिप्पणीले अन्तर्राष्ट्रिय राजनीतिमा पश्चिमी देशहरूको दोहोरो मापदण्डको विषयलाई फेरि केन्द्रमा ल्याएको छ। युक्रेन युद्धमा जर्मनीले सक्रिय सैन्य सहायता र आर्थिक लगानी गरिरहेको अवस्थामा इरान प्रकरणलाई ‘हाम्रो युद्ध होइन’ भन्नुले दुई द्वन्द्वबीचको धारणामा स्पष्ट विरोधाभास देखिएको विज्ञहरूले बताएका छन्।
जर्मन सरकारले भने हालसम्म यस विषयमा थप स्पष्टीकरण दिएको छैन। यसैबीच, अमेरिका–इरानबीचको तनाव जारी रहेको र युरोपेली साझेदारहरू कूटनीतिक समाधानको खोजीमा रहेको जर्मन स्रोतहरूले जनाएका छन्।
