एससीओको २५ वर्ष : लाभ्रोभको चुनौती– ‘पश्चिमको संकट हामीमाथि थोपर्ने प्रयास असफल हुनेछ’

मस्को । सांघाई सहयोग सङ्गठन (एससीओ) को २५ औं वार्षिकोत्सवको अवसरमा रुसी विदेशमन्त्री सर्गेई लाभ्रोभले युरेसियाली मामिलामा सङ्गठनको भूमिकालाई कमजोर बनाउने कुनै पनि प्रयास सफल नहुने बताएका छन्। शुक्रबार मस्कोमा एससीओका महासचिव नुरलान येर्मेकबायेभसँगको वार्ताको सुरुमा बोल्दै उनले हालको अशान्त वैश्विक परिस्थितिबीच एससीओले गरिमाका साथ आफ्नो भूमिका निर्वाह गरिरहेको दाबी गरे।

सन् २०२६ मा आफ्नो स्थापनाको २५ वर्ष पूरा गर्दै गरेको एससीओको कार्यशैलीबारे लाभ्रोभले भने, ‘हामीले यस कोशेढुंगालाई उचित रूपमा प्रतिबिम्बित गर्ने गरी सङ्गठनको कामलाई व्यवस्थित गर्नुपर्छ। तर सबैभन्दा महत्वपूर्ण भनेको राष्ट्र प्रमुखहरूले पहिल्यै स्वीकृत गरिसकेका प्रमुख सम्झौताहरू कार्यान्वयन गर्नु र तिनलाई सङ्गठनको बडापत्र तथा अन्य कागजातमा समावेश गर्नु हो।’

हालको अन्तर्राष्ट्रिय परिस्थितिले एससीओको काममा पारेको प्रभावबारे चर्चा गर्दै लाभ्रोभले भने, ‘यसले केवल व्यक्तिगत राष्ट्र र क्षेत्रहरूलाई मात्र होइन, सामूहिक विदेश नीति दृष्टिकोण अगाडि बढाउने संयन्त्रको रूपमा अन्तर्राष्ट्रिय सङ्गठनहरूलाई पनि गम्भीर परीक्षामा राखेको छ। यो अशान्त वातावरणमा एससीओले गरिमाका साथ आफूलाई प्रस्तुत गरिरहेको छ।’

रुसी विदेशमन्त्रीले बाह्य क्षेत्रीय शक्तिहरू मध्य एसिया र समग्र युरेसियाली महाद्वीपका अन्य भागहरूमा बढ्दो सक्रिय हुँदै गएको उल्लेख गर्दै नाटो र युरोपेली सङ्घ (ईयू) भित्र पनि संकटका लक्षण देखिएको बताए। ‘हाम्रा पश्चिमा सहकर्मीहरूले यदि आफैं संकटमा छन् भने, त्यही संकट गैर–पश्चिमी समूहमाथि पनि थोपर्नुपर्छ भन्ने तर्क गरेको देखिन्छ। मानौं, “यदि मसँग छैन भने, कसैसँग नहोस्” भन्ने तर्कलाई बहुपक्षीय कूटनीति र नयाँ विश्व व्यवस्थाको निर्माणमा लागू गरिरहेका छन्,’ उनले भने।

लाभ्रोभले हामी यस्ता प्रयासहरू स्पष्ट रूपमा देख्न सक्ने बताउँदै एससीओलाई कमजोर बनाउने र युरेसियाली मामिलामा यसको महत्व र भूमिका घटाउने प्रयासहरू सफल नहुने प्रतिबद्धता जनाए। ‘एससीओका सदस्य राष्ट्रहरू परिपक्व र जिम्मेवार राष्ट्रहरूको समूह हुन् भन्ने विश्वास लिएको छु। हामी सकारात्मक कार्य, संवाद, र ठोस क्षेत्रीय परियोजनाहरू, लजिस्टिक्स, ठूलो युरेसियाली साझेदारी, र क्षेत्रीय सबै राष्ट्रहरूको सामूहिक सुरक्षालाई सुदृढ पार्नमा सङ्गठनको ठूलो सम्भावना स्पष्ट देख्छौं,’ उनले भने।

उनले एससीओले अद्वितीय स्थान राख्ने उल्लेख गर्दै सुरक्षा, व्यापार, अर्थ, सामाजिक र यातायात परियोजनाहरू सबै सङ्गठनको जनादेशभित्र पर्ने बताए। ‘हामी महासचिवको दृष्टिकोण प्रतिबिम्बित गर्ने विशिष्ट मूल्याङ्कन सुन्न पाउँदा खुसी हुनेछौं,’ लाभ्रोभले वार्ताको अन्त्यमा भने। रुसले एससीओको सचिवालयको प्रयासलाई सधैं समर्थन गर्ने उनले पुष्टि गरे। यस वार्ताले बहुपक्षीय कूटनीतिको मञ्चमा एससीओको भूमिकालाई थप सुदृढ पार्ने अपेक्षा गरिएको छ।