अमेरिकी उपराष्ट्रपति भेन्सको इरानलाई अल्टिमेटम : ‘सैन्य उद्देश्य पूरा भयो, अब वार्ता वा आर्थिक अलगावको बीचमा निर्णय गर’

बुडापेस्ट । अमेरिकी उपराष्ट्रपति जेडी भेन्सले मंगलबार इरानविरुद्ध अमेरिकाले आफ्ना अधिकांश सैन्य उद्देश्यहरू हासिल गरिसकेको बताए। हंगेरीका प्रधानमन्त्री भिक्टर अर्बानसँग बुडापेस्टमा आयोजित संयुक्त पत्रकार सम्मेलनमा भेन्सले वाशिङ्टनले इरानको हतियार उत्पादन क्षमतालाई नियन्त्रण गर्ने प्रयास जारी राख्ने बताए। उनले अमेरिकी सेनाले इरानको खार्ग द्वीपमा सैन्य लक्ष्यमा प्रहार गरेको पुष्टि गर्दै पहिले तोकिएको म्याद बमोजिम ऊर्जा पूर्वाधार लक्षित नगरिएको स्पष्ट पारे।

भेन्सले राष्ट्रपति विश्वास गर्छन् कि यो युद्ध छिट्टै समाप्त हुन सक्छ भन्दै दुई सम्भावित बाटो औंल्याए – इरानले ‘आतंकवादलाई समर्थन गर्न बन्द’ गरी विश्वव्यापी अर्थतन्त्रमा एकीकृत हुन सक्छ, वा लामो आर्थिक अलगावको सामना गर्न सक्छ। उनले अमेरिकाले तेहरानलाई वार्ताका लागि पूर्वी समयानुसार राति ८ बजेको म्याद तोकेको र इरानसँग प्रतिक्रिया दिन करिब १२ घण्टाको समय रहेको बताउँदै हर्मुज जलडमरुमार्फत तेल ढुवानी पुनः सुरु गर्न अनुमति दिने ‘अनुकूल जवाफ’ को आशा व्यक्त गरे। ‘यदि इरानले आफ्नो व्यवहार परिवर्तन गरेन भने सैन्य बल एक विकल्प हो, तर यो प्राथमिकता होइन,’ उनले चेतावनी दिए।

द्विपक्षीय सम्बन्धमा भेन्सले अमेरिका हंगेरीसँग बलियो सहकार्य चाहन्छ, विशेषगरी ऊर्जा सुरक्षा र स्वतन्त्रताको क्षेत्रमा भएको बताए। उनले ब्रसेल्सका ‘युरोक्र्याट’ हरूबाट हंगेरीको नीतिगत निर्णयमाथि परेको दबाबको आलोचना गरे। भेन्सले पश्चिमी युरोपेली ऊर्जा नीतिको पनि प्रश्न उठाउँदै केही नेताहरू ऊर्जा संकटको कुरा गर्छन् तर हंगेरीको रणनीतिलाई समर्थन गर्दैनन् भन्दै हंगेरीले ऊर्जा मूल्य पश्चिमी युरोपका केही भागको तुलनामा न्यून राख्न सफल भएको उल्लेख गरे। हंगेरीले युरोपेली आर्थिक मोडेलको भागको रूपमा तुलनात्मक रूपमा सस्तो रुसी जीवाश्म इन्धनमा पहुँच कायम राख्ने वकालत गर्दै आएको छ, जुन रुसी ऊर्जामा निर्भरता घटाउने व्यापक युरोपेली संघको प्रयासभन्दा भिन्न छ। भेन्सले अमेरिका युरोपको दीर्घकालीन सफलता र ऊर्जा स्वतन्त्रतालाई समर्थन गर्ने बताउँदै हंगेरीको नीति दिशाले सम्पूर्ण महाद्वीपमा ऊर्जा सुरक्षा सुदृढ गर्न योगदान पुर्याउन सक्ने धारणा राखे।

प्रधानमन्त्री अर्बानले हंगेरी र अमेरिकाबीचको आर्थिक सम्बन्ध सुदृढ भएको, व्यापार वृद्धि र अमेरिकी कम्पनीहरूको हालैको लगानी घोषणाको उल्लेख गरे। उनले सहकार्य अन्तरिक्ष र रक्षा उद्योग जस्ता क्षेत्रहरूमा पनि विस्तार भएको बताए। ऊर्जामा अर्बानले युरोप गहिरो ऊर्जा संकटको सामना गरिरहेको, मूल्यवृद्धि र तेल तथा ग्यासको सम्भावित अभाव देखिएको चेतावनी दिए। उनले हंगेरीको ऊर्जा सुरक्षा सुनिश्चित गर्न अमेरिकी–हंगेरी सहकार्य महत्वपूर्ण रहेको बताए। युक्रेनको सन्दर्भमा अर्बानले हंगेरी शान्ति प्रयासलाई समर्थन गर्ने पुनः उल्लेख गर्दै कूटनीतिक समाधानलाई प्राथमिकता दिनुपर्ने र जारी शान्ति पहलमा प्रगति हुनुपर्ने माग गरे। अमेरिकी हमलापछि इरानले औपचारिक जवाफ नदिएको अवस्थामा अब तेहरानले कस्तो प्रतिक्रिया दिन्छ र क्षेत्रीय तनाव थप चुलिन्छ कि भन्ने विश्वको ध्यान त्यसैतिर केन्द्रित छ।