इरानलाई ढुङ्गे युगमा फर्काउने चेतावनी : ट्रम्पको आक्रामक अभिव्यक्तिपछि तेलको मूल्य उचालियो

काठमाडौं – अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पले इरानमा अमेरिकी सैन्य उद्देश्यहरू ‘पूरा हुने क्रममा’ रहेको बताउँदै आगामी दुई देखि तीन हप्ताभित्र इरानलाई ‘अत्यन्त कडा’ प्रहार गर्ने चेतावनी दिएका छन्। राष्ट्रिय सम्बोधनका क्रममा उनले यो समयसीमा एक महिनादेखि जारी युद्ध अन्त्य गर्ने आफ्नो लक्ष्यसँग जोडे।

राष्ट्रपति ट्रम्पले प्राइमटाइम सम्बोधनमा भने : “म आज राति भन्न सक्छु कि हामी अमेरिकाका सबै सैन्य उद्देश्यहरू अत्यन्त छिटो पूरा गर्ने ट्र्याकमा छौं। हामी आगामी दुई देखि तीन हप्ताभित्र उनीहरूलाई अत्यन्त कडा प्रहार गर्नेछौं। हामी उनीहरूलाई ढुङ्गे युगमा फर्काउनेछौं, जहाँ उनीहरूको ठाउँ हो।”

राष्ट्रपति ट्रम्पले इरानले अस्वीकार गरिरहेको भए पनि अमेरिका–इरानबीच वार्ता जारी रहेको दाबी गरे। उनले भने कि इरानका अधिकांश मूल नेताको मृत्यु भएकाले त्यहाँ ‘शासन परिवर्तन’ भइसकेको छ र नयाँ समूह ‘कम उग्र र अधिक तर्कसंगत’ रहेको छ।

उनले चेतावनी दिँदै भने : “यदि कुनै सम्झौता भएन भने, हामी उनीहरूको हरेक विद्युत् उत्पादन प्लान्टलाई अत्यन्त कडा र सम्भवतः एकैसाथ प्रहार गर्नेछौं।” साथै उनले अमेरिकी सेनाले इरानको तेल पूर्वाधारलाई पनि निशाना बनाउन सक्ने संकेत गरे।

ट्रम्पले अमेरिकी सहयोगी राष्ट्रहरूलाई पुनः ‘ढिला भएको साहस’ बटुल्न र हर्मुज जलसन्धि पुनः सञ्चालनको नेतृत्व लिन आग्रह गरे। उनले सुझाव दिए कि वाशिङटनले हर्मुज जलसन्धि पुनः नखोलीकन अमेरिका–इजरायल–इरान युद्धको अन्त्य गर्न सक्छ। उनले सहयोगीहरूलाई भने :
“जलसन्धिमा जाओ, र यसलाई आफैं कब्जा गर, रक्षा गर, आफ्नो लागि प्रयोग गर।”

उनले पुनः दाबी गरे कि युद्धको अन्त्यसँगै जलसन्धि ‘आफैं सहज रूपमा खुल्नेछ।’

ट्रम्पको इरान युद्ध रणनीतिबारेको सम्बोधनपछि बजारले नकारात्मक प्रतिक्रिया देखाएको छ। एसएण्डपी ५०० वायदा ०.७५ प्रतिशत, नास्डाक वायदा १ प्रतिशतले घटेको छ भने डो जोन्स वायदा ३१० अंकले तल झरेको छ।

यसैबीच, तेलको मूल्य उचालिएको छ। अमेरिकी कच्चा तेल प्रति ब्यारेल ९८ डलरबाट बढेर लगभग १०४ डलर पुगेको छ भने ब्रेन्ट क्रुड ९९ डलरबाट बढेर १०६ डलर पुगेको छ।

स्थानीय विश्लेषकहरूका अनुसार ट्रम्पले आफ्नो प्राइमटाइम सम्बोधनलाई इरान युद्धको औचित्य पुष्टि गर्न, अमेरिकी सैन्य उपलब्धिहरूको प्रचार गर्न र अमेरिकी जनतालाई युद्ध अन्त्यको नजिक रहेको आश्वासन दिन प्रयोग गरे। उनले हालको युद्ध (पाँचौं हप्तामा प्रवेश) दोस्रो विश्वयुद्ध, भियतनाम वा इराकभन्दा धेरै छोटो रहेको र यसलाई अर्को लामो युद्ध नभई भविष्यको ‘आवश्यक लगानी’ का रूपमा हेर्नुपर्ने तर्क गरे।

तर, सीएनएनको नवीनतम सर्वेक्षण अनुसार ६७ प्रतिशत अमेरिकीले ट्रम्पसँग इरानको परिस्थिति ह्यान्डल गर्ने स्पष्ट योजना नरहेको विश्वास गर्छन्। यो तथ्यले ट्रम्पको युद्ध रणनीतिप्रति अमेरिकी जनताको बढ्दो चिन्ता र असन्तुष्टिलाई दर्शाउँदछ।