ट्रम्पको अर्को अल्टिमेटम : मङ्गलबार ८ बजे नभए इरानका सबै पावर प्लान्ट ढालेर “ब्रिज डे” मनाइदिने धम्की

वाशिङ्गटन । अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पले इरानलाई हर्मुज जलडमरु खोल्न दिएको समयसीमा पुनः थपिएको संकेत गरेका छन्। आइतबार सामाजिक सञ्जाल ट्रुथ सोशलमा ट्रम्पले ‘मङ्गलबार, साँझ ८ बजे पूर्वी समय’ भन्दै एक सन्देश पोस्ट गरेका छन्। यो सन्देश अमेरिकी राष्ट्रपतिको अर्को चेतावनी वा समयसीमा विस्तारको सूचक भएको विश्लेषण गरिएको छ।

ट्रम्पको यो धम्कीको शृङ्खला मार्च २१ बाट सुरु भएको थियो। त्यतिबेला उनले इरानले ४८ घण्टाभित्र हर्मुज पूर्ण रूपमा नखोले सबै विद्युत् गृहमाथि ‘प्रहार र ध्वस्त’ पार्ने धम्की दिएका थिए। तर दुई दिनपछि तेहरानसँग ‘रचनात्मक वार्ता’ भएको बताउँदै उनले आक्रमण पाँच दिन स्थगित गरे। त्यसपछि मार्च २६ मा उनले फेरि समयसीमा थप्दै इरानी ऊर्जा सुविधामा प्रहारको योजना १० दिनका लागि रोक्दै अप्रिल ६ अर्थात् सोमबार साँझ ८ बजे नयाँ समयसीमा तोकेका थिए। शनिबार उनले पुनः ४८ घण्टे अल्टिमेटम दिएका थिए।

तर आइतबारको नयाँ पोस्टपछि ट्रम्पले फेरि समयसीमा मङ्गलबार साँझ ८ बजेसम्म (अप्रिल ७) लम्ब्याएको देखिन्छ। आइतबारकै अर्को पोस्टमा उनले इरानका लागि मङ्गलबार ‘पावर प्लान्ट डे र ब्रिज डे’ हुने चेतावनी दिँदै हर्मुज खोल्न पुनः आग्रह गरे। द वाल स्ट्रिट जर्नलसँगको अन्तर्वार्तामा ट्रम्पले मङ्गलबार साँझसम्म इरानी नेताहरू सहमतिमा नआए इरानका सबै विद्युत् गृह ध्वस्त पार्ने धम्की दिए। उनले भने, ‘यदि उनीहरूले हाम्रो कुरा मानेनन्, यदि उनीहरू हर्मुज बन्दै राख्न चाहन्छन् भने, उनीहरूले देशभरिका सबै विद्युत् गृह र हरेक प्लान्ट गुमाउनेछन्।’ फक्ससँगको टेलिफोन अन्तर्वार्तामा ट्रम्पले भने, ‘हामी सोमबारसम्ममा सम्झौता गर्न सक्छौं।’

तर ट्रम्पको यो आशावाद इरानतिरबाट प्रतिध्वनित देखिँदैन। अर्धसरकारी फार्स समाचार एजेन्सीले एक स्रोतलाई उद्धृत गर्दै शुक्रबार जनाएअनुसार, इरानले एक ‘मित्र राष्ट्र’ मार्फत अमेरिकाले पठाएको ४८ घण्टे युद्धविरामको प्रस्तावलाई अस्वीकार गरिसकेको छ। इरानको जवाफ लिखित रूपमा नभई युद्धक्षेत्रमा आक्रमण जारी राखेर दिइएको थियो। इरानी शीर्ष कमान्डरले पहिले नै चेतावनी दिइसकेका छन् – कुनै पनि अमेरिकी वा इजरायली प्रहारको जवाफ ‘विनाशकारी र निरन्तर’ हुनेछ।

ट्रम्पको यो ‘मङ्गलबार ८ बजे’ को नयाँ अल्टिमेटमले के देखाउँछ भने अमेरिकी राष्ट्रपति आफैं पनि युद्धको विकल्पबाट पछि हट्न खोज्दैछन् तर मुखभरि धम्की दिन बाध्य छन्। एकातिर, उनले पटक–पटक समयसीमा थपिरहेका छन्, अर्कातिर इरानले कुनै पनि प्रस्ताव अस्वीकार गरिरहेको छ। यसले देखाउँछ – कूटनीति असफल भएको अवस्थामा अमेरिकालाई ठूलो मूल्य चुकाउनुपर्ने डर पनि छ। अब हेर्न बाँकी छ, के सोमबार साँझसम्म ट्रम्पले आशा गरेजस्तो सम्झौता हुन्छ ? वा मङ्गलबार ८ बजे इरानमाथि अर्को ठूलो आक्रमण हुन्छ ? सम्पूर्ण विश्वको ध्यान अब तेहरान र वाशिङ्गटनको सेकेन्डको सूईमा केन्द्रित छ।