ट्रम्पको ‘उत्कट वार्ता’ : इरान सम्झौताको म्याद सकिनै लाग्दा ह्वाइट हाउसको दाबी– ‘दुवैतर्फबाट राम्रो खबर आउने अपेक्षा’

वासिङ्टन । अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पले मंगलबार ह्वाइट हाउसले इरानविरुद्धको युद्धबारे ‘उत्कट वार्ता’ गरिरहेको बताएका छन्। फक्स न्यूजलाई फोन अन्तर्वार्ता दिँदै ट्रम्पले भने, ‘अहिले हामी उत्कट वार्तामा छौं।’ उनको यो भनाइ पूर्वी समय अनुसार साँझ ८ बजेको आफूले तोकेको म्याद समाप्त हुनु केही घण्टाअघि आएको हो। ट्रम्पले इरानलाई सम्झौता गर्न र हर्मुज जलडमरु पुनः खोल्नको लागि सो म्याद तोकेका थिए।

सिएनएनको रिपोर्ट अनुसार, मध्यपूर्व क्षेत्रको एक स्रोतलाई उद्धृत गर्दै वार्ता प्रत्यक्ष रूपमा पाकिस्तानी सेना प्रमुख फिल्ड मार्शल आसिम मुनीरले संचालन गरिरहेको बताइएको छ। स्रोतलाई उद्धृत गर्दै भनिएको छ, ‘चाँडै दुवै पक्षबाट केही राम्रो खबर आउने अपेक्षा गरिएको छ’ र मंगलबार राति सम्झौता हुने अपेक्षा गरिएको छ। ह्वाइट हाउसकी प्रेस सचिव करोलिन लेभिटले मंगलबार पाकिस्तानी प्रधानमन्त्री शहबाज शरीफले पेश गरेको अमेरिकी हमलाको म्याद दुई हप्ता थप्ने प्रस्तावमा ट्रम्पले प्रतिक्रिया जनाउने बताइन्। ट्रम्पले मंगलबार बिहान सम्झौता नभए इरानको ‘सम्पूर्ण सभ्यता आज राति मर्ने’ धम्की दिएका थिए।

यस वार्ताको समाचारले अमेरिका–इरान तनावको बीचमा पाकिस्तानले मध्यस्थकर्ताको भूमिका खेलिरहेको देखाएको छ। पाकिस्तानी सेना प्रमुखको प्रत्यक्ष संलग्नता र म्याद थपको प्रस्तावले कूटनीतिक समाधानको सम्भावना जीवित रहेको संकेत दिएको छ। यद्यपि, ट्रम्पको अघिल्लो धम्कीले तनाव कायमै छ। यदि सम्झौता हुन सक्यो भने, यसले क्षेत्रीय युद्धको ठूलो खतरालाई टार्न सक्छ। तर, वार्ताको विवरण सार्वजनिक नभएकोले सम्झौताको प्रकृति र दीर्घकालीन प्रभावबारे भने अनिश्चितता कायमै छ। अन्तर्राष्ट्रिय समुदायले यी घटनाक्रमलाई नजिकबाट हेरिरहेको छ।

ट्रम्पको ह्वाइट हाउसले ‘राम्रो खबर’ को आशा गरेको छ, तर कूटनीतिक पर्यवेक्षकहरूले भने शंका व्यक्त गरिरहेका छन्। उनीहरूका अनुसार, ट्रम्पको प्रशासनको अप्रत्याशित नीति र इरानको प्रतिरोधी रुखले ठोस सम्झौतामा पुग्न ठूलो बाधा छ। यसैबीच, हर्मुज जलडमरुमा तनाव कायमै छ। यसले विश्वव्यापी तेल बजारलाई असर गरिरहेको छ। यदि सम्झौता हुन सकेन भने, सैन्य टकरावको सम्भावना बढ्नेछ। त्यसले मध्यपूर्वलाई मात्र होइन, सम्पूर्ण विश्वलाई ठूलो आर्थिक र मानवीय क्षति पुर्याउनेछ। तर, पाकिस्तानी सेना प्रमुखको प्रयासले एउटा सानो झ्याल खोलेको छ। अब यो झ्याललाई ढोकामा परिणत गर्ने कि बन्द गर्ने, त्यो ट्रम्प र इरानी नेतृत्वको निर्णयमा निर्भर छ।

अमेरिकी राष्ट्रपतिको उत्कट वार्ताको भनाइ र म्याद थपको प्रस्तावले सकारात्मक संकेत दिएको छ। तर, इतिहासमा धेरै पटक वार्ता असफल भएका छन्। त्यसैले अहिले नै उत्साहित हुनु उचित हुँदैन। धैर्यताका साथ पर्खनु र सबै पक्षले जिम्मेवारीपूर्वक व्यवहार गर्नु आवश्यक छ। यो संकटको समाधानको लागि अन्तर्राष्ट्रिय समुदायको दबाब पनि उत्तिकै महत्वपूर्ण छ। संयुक्त राष्ट्र र अन्य प्रभावशाली राष्ट्रहरूले यस वार्तालाई सहयोग गर्नुपर्छ। किनभने यसको परिणामले आगामी दशकको विश्व राजनीति र अर्थतन्त्रलाई नै निर्धारण गर्न सक्छ। अब हेर्नु छ, ट्रम्पको म्यादको अन्तिम समयमा वार्ताको के परिणाम आउँछ। यदि सम्झौता भयो भने, क्षेत्रीय तनाव कम हुनेछ र विश्व राहतको सास फेर्नेछ। तर, असफल भएको खण्डमा युद्धको आगो अझै फैलिनेछ, जसले अरबौं मानिसको जीवन प्रभावित हुनेछ। त्यसैले, यो वार्ताको महत्व अत्यधिक छ। यसलाई सफल बनाउन सबै पक्षले लचिलोपन देखाउनुपर्छ। तर, अहिलेसम्मको अवस्था हेर्दा त्यो सजिलो छैन। तैपनि, आशा गरौं कि विवेकको जित हुनेछ र शान्तिले युद्धलाई परास्त गर्नेछ। यो नै सम्पूर्ण मानव जातिको अपेक्षा हो। यसैबीच, क्षेत्रीय अर्थतन्त्र पहिले नै प्रभावित भइसकेको छ। तेलको मूल्य बढेको छ, लगानी घटेको छ, र आम मानिसहरू अनिश्चितताको सामना गरिरहेका छन्। यो वार्ता उनीहरूको लागि पनि उत्तिकै महत्वपूर्ण छ। उनीहरूले शान्ति र स्थायित्वको कामना गरिरहेका छन्। अब यो आशा चाँडै पूरा हुनेछ कि भन्ने प्रतिक्षा गरौं।