इस्लामाबाद किल्लामा परिणत : अमेरिका र इरान आउँदै, ‘ब्लू बुक’ प्रोटोकल लागू, ट्रम्प भन्छन् “शान्ति सम्झौता नजिकै छ”

इस्लामाबाद (पाकिस्तान) । मध्यपूर्वको बिग्रँदो भूराजनीतिक समीकरणलाई शान्तिको बाटोमा मोड्ने महत्त्वाकांक्षी प्रयासस्वरूप पाकिस्तानको राजधानी इस्लामाबाद यतिबेला किल्लामा परिणत भएको छ। अमेरिका र इरानका उच्चस्तरीय प्रतिनिधिमण्डलहरू इस्लामाबाद आउने क्रममा रहेपछि पाकिस्तानले अभूतपूर्व सुरक्षा तथा रसद तयारी गरेको हो। हालै घोषित दुई साताको युद्धविरामलाई दीर्घकालीन सम्झौतामा बदल्ने कूटनीतिक पहलको केन्द्र बनेको पाकिस्तानले यी वार्तालाई आफ्नो ऐतिहासिक उपलब्धिका रूपमा प्रस्तुत गरिरहेको छ।

पाकिस्तानी गृहमन्त्री मोहसिन नक्वीले बिहीबार भ्रमणमा आउने सम्पूर्ण विदेशी प्रतिनिधिहरूका लागि अभेद्य सुरक्षा सुनिश्चित गर्न व्यापक योजना तयार पारिएको जानकारी दिए। वार्ताको पूर्वसन्ध्यामा इस्लामाबाद प्रशासनले व्यापक सुरक्षा उपायहरू लागू गरेको छ। जुम्ल्याहा सहर इस्लामाबाद र रावलपिन्डीमा स्थानीय बिदा घोषणा गरिएको छ। प्रहरी, अर्धसैनिक बल र अन्य सुरक्षा निकायहरू ‘ब्लू बुक’ भीभीआईपी प्रोटोकलअन्तर्गत परिचालित छन् भने विदेशी प्रतिनिधिमण्डलको आवागमनका लागि छुट्टाछुट्टै मार्ग तोकिएको छ।

इस्लामाबाद प्रहरीले एक्सप्रेस राजमार्गमा यातायात डाइभर्सन गरिएको सूचना जारी गरेको छ। उद्धार सेवा र अस्पतालहरूलाई उच्च सतर्कतामा राखिएको छ। रेड जोनमा रहेको पाँचतारे होटल सेरेना प्रतिनिधिमण्डलहरूका लागि पूर्ण रूपमा आरक्षित गरिएको छ भने उनीहरूको बसाइ अवधिभर राजधानीका धेरै प्रवेशद्वारहरू बन्द रहनेछन्।

दुवै पक्षलाई वार्ताको टेबुलमा ल्याउन पाकिस्तानी प्रधानमन्त्री शहबाज शरिफ र उपप्रधानमन्त्री एवं विदेशमन्त्री मोहम्मद इशाक डारले क्षेत्रीय नेताहरूसँग परामर्श गरेका छन् र तेहरान तथा वासिङ्टन दुवैसँग कूटनीतिक सम्पर्क कायम राखेका छन्। विश्लेषकहरूका अनुसार पाकिस्तानको तटस्थता र सबै सरोकारवालासँगको पुरानो सम्बन्धले यसलाई संवाद प्रवर्द्धन गर्ने अद्वितीय शक्ति प्रदान गरेको छ। शरिफ र डारले बिहीबार विश्वभरका कैयौं समकक्षी तथा वरिष्ठ अधिकारीहरूसँग टेलिफोन संवाद गरेका थिए, जसले पाकिस्तानको मध्यस्थता प्रयासको प्रशंसा गर्दै थप वृद्धि रोक्न र मध्यपूर्वमा दिगो शान्ति तथा स्थिरताको मार्ग प्रशस्त गर्न समन्वित अन्तर्राष्ट्रिय प्रयास आवश्यक रहेकोमा सहमति जनाए।

क्षेत्रीय सुरक्षा विश्लेषक एवं अवकाशप्राप्त ब्रिगेडियर तुगरल यामिनले वार्ता आयोजना गर्न पाकिस्तानले हासिल गरेको सफलतालाई ‘उल्लेखनीय उपलब्धि’ को संज्ञा दिए। उनले भने, “दुई गहिरो अविश्वास राख्ने पक्षहरूलाई एकै ठाउँमा ल्याउनुलाई कुनै बेला असम्भव मानिन्थ्यो। यसले शान्तिको खोजीमा महत्त्वाकांक्षा र जोखिम लिने इच्छाशक्ति प्रदर्शन गर्दछ।” यद्यपि, उनले वास्तविक चुनौती भनेको दुवै पक्षलाई स्वीकार्य परिणाम निकाल्नु रहेको बताए, जसका लागि व्यावहारिकता, लचकता र सावधानीपूर्वक सहुलियतको आवश्यकता पर्दछ।

यसैबीच, इरानी विदेशमन्त्री सेयद अब्बास अराक्चीले बिहीबार अमेरिकालाई इजरायली प्रधानमन्त्री बेन्जामिन नेतन्याहुलाई ‘कूटनीतिको हत्या’ गर्न नदिन चेतावनी दिएका छन्। इजरायलले युद्धविरामले लेबनानको द्वन्द्वलाई समेट्दैन भनेको छ, जुन अडानलाई इरान र मध्यस्थकर्ता पाकिस्तान दुवैले विवादित ठानेका छन्। युद्धविराम लागू भएको केही घन्टामै इजरायलले लेबनानमा एकै दिनको सबैभन्दा ठूलो आक्रमण गरेको थियो।

एनबीसी न्युजको समाचारअनुसार अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पले बिहीबार इरानसँग शान्ति सम्झौता नजिकै रहेकोमा आफू ‘निकै आशावादी’ रहेको बताएका छन्। उपराष्ट्रपति जेडी भान्स इरानसँगको अमेरिकी–इजरायली युद्ध अन्त्य गर्ने उद्देश्यले पाकिस्तान जान तयार रहेको पनि जनाइएको छ।