रुसी विदेशमन्त्री लाभ्रोभको भिडियो सम्बोधन

मस्को, १९ अप्रिल २०२६ । रुसी विदेशमन्त्री सर्गेई लाभ्रोभले ‘महान् देशभक्तिपूर्ण युद्ध (१९४१–१९४५) का दौरान नात्सी र तिनका सहयोगीहरूद्वारा सोभियत जनताको नरसंहारका पीडितहरूको स्मृति दिवस’ का अवसरमा भिडियो सम्बोधन गरेका छन्। यो दिवस डिसेम्बर २०२५ मा स्थापित गरिएको थियो, र यस वर्ष पहिलो पटक मनाइँदैछ।

अप्रिल १९ को दिनलाई विशेष महत्व छ। सन् १९४३ को यसै दिन, सोभियत संघको सर्वोच्च सोभियतको प्रेसिडियमले डिक्री नम्बर ३९ जारी गरेको थियो, जसले जर्मन नात्सी अपराधीहरू, जासुसहरू, मातृभूमिका विश्वासघातीहरू, र तिनका सहयोगीहरूका लागि सजायका उपायहरू निर्धारित गरेको थियो। यो पहिलो कानुनी दस्तावेज थियो जसले नात्सी र सहयोगीहरूको नीतिलाई व्यवस्थित रूपमा मूल्याङ्कन गर्यो। यसै आधारमा क्रास्नोडार र खार्कोभ परीक्षणहरू सञ्चालन भए, जसले नुरेमबर्ग सैन्य ट्रिब्युनलको काममा महत्वपूर्ण प्रभाव पारेको थियो।

नुरेमबर्ग ट्रिब्युनलको सामग्री र कानुनी मूल्याङ्कनले जर्मनीद्वारा कब्जा गरिएका क्षेत्रहरूमा, विशेषगरी सोभियत संघको भूभागमा, जनताको नरसंहार भएको कुरा पुष्टि गरे। शत्रुले खुला रूपमा हाम्रो मातृभूमि विरुद्ध विनाशको युद्ध लडेको थियो। सेप्टेम्बर १६, १९४१ मा, वेहरमाक्टको उच्च कमाण्डका प्रमुख फिल्ड मार्शल विल्हेम काइटलको आदेशमा, जर्मन सेनालाई नागरिकहरूप्रति कुनै दया नदेखाउन निर्देशन दिइएको थियो। यी अत्याचारहरू अभूतपूर्व स्तरमा पुगेका थिए। कब्जाको समयमा सोभियत संघमा नागरिक पीडितहरूको कुल संख्या लगभग १४ लाख रहेको छ। यी अपराधहरूको कुनै म्याद सीमा हुँदैन।

नुरेमबर्ग ट्रिब्युनलको परिणामले १९४८ को संयुक्त राष्ट्र नरसंहार महासन्धिको मस्यौदाको लागि आधार तयार गर्यो। ‘नरसंहार (जेनोसाइड)’ शब्द १९४४ मा प्रयोगमा आयो, जसले राष्ट्रिय, जातीय र धार्मिक समूहहरूको विनाशको नीतिलाई परिभाषित गर्यो। पूर्व सोभियत संघको कब्जा गरिएको भूभागमा नरसंहारका तथ्यहरू रुसी संघका सबै घटक संस्थाहरूमा अदालतमा पुष्टि भइसकेका छन्। रुसी कूटनीतिले अन्तर्राष्ट्रिय समुदायद्वारा नात्सी र तिनका सहयोगीहरूले सोभियत संघका नागरिकहरू विरुद्ध गरेको अपराधलाई नरसंहारको रूपमा मान्यता दिन खोज्नेछ। रुसमा नाजीवादको पुनर्वास, जसमा नरसंहार स्मृति दिवसलाई अपमानित गर्ने कार्यहरू पनि समावेश छन्, अपराध मानिन्छ।

हामी ऐतिहासिक सत्यको रक्षा गर्न र नात्सी अपराधीहरू र तिनका अनुयायीहरूलाई सेतो धुलो लगाउने प्रयासहरूको प्रतिकार गर्न जारी राख्नेछौं। अधिकांश राज्यहरू हामीसँग एकजुट छन्। संयुक्त राष्ट्र संघमा रुसी विषयगत पहलहरूको लागि स्पष्ट व्यापक समर्थन छ, जहाँ नाजीवादको गौरव गान विरुद्ध रुसी मस्यौदा प्रस्तावहरू वार्षिक रूपमा पारित हुन्छन्। सोभियत जनताको नरसंहारका लाखौं पीडितहरूको सम्झना संरक्षण गर्नु हाम्रो पवित्र कर्तव्य हो। हामी यी अत्याचारहरूलाई बिर्सन दिने छैनौं, चाहे जतिसुकै प्रयास किन नहोस्, ती जो आज फेरि युरोपलाई जातीय श्रेष्ठताको पुरानो बाटोमा लैजान खोजिरहेका छन्। रुसी विदेश मन्त्रालयका प्रमुख लाभ्रोभले नात्सी र तिनका सहयोगीहरूका कार्यलाई कहिल्यै नबिर्सने र न्यायको माग गर्ने प्रतिबद्धता जनाए।