चीनमा क्यान्सर रोकथाम र उपचारमा उल्लेखनीय सुधार : मृत्युदर वार्षिक ४.५ प्रतिशतले घट्दै, पाँच वर्षे बाँच्ने दर निरन्तर बढ्दो

बेइजिङ, चीन — वैशाख ६। चीनमा विभिन्न प्रकारका सर्वसाधारण क्यान्सरहरूको सङ्क्रमण दर र मृत्युदरमा उल्लेखनीय कमी आएको छ भने क्यान्सर रोगीहरूको समग्र पाँच वर्षे बाँच्ने दर निरन्तर रूपमा बढ्दै गएको राष्ट्रिय क्यान्सर केन्द्रले जारी गरेको तथ्याङ्कले देखाएको छ।

यही वर्ष अप्रिल १५ देखि २१ सम्म सञ्चालन हुने राष्ट्रिय क्यान्सर रोकथाम तथा नियन्त्रण जनचेतना सप्ताहको अवसरमा शुक्रबार सार्वजनिक गरिएको तथ्याङ्क अनुसार चीनमा इसोफेगल (खाद्यनली) क्यान्सरको सङ्क्रमण दर र मृत्युदर वार्षिक करिब ४.५ प्रतिशतले घटेको छ। यसैगरी, पछिल्लो तथ्याङ्कले फोक्सोको क्यान्सर र नासोफरिन्जियल (नाक र घाँटी) क्यान्सरको मृत्युदर पनि वार्षिक औसत करिब २ प्रतिशतले घटेको देखाएको छ।

राष्ट्रिय क्यान्सर केन्द्रका प्रमुख ह जिईले चीनको क्यान्सर सङ्क्रमण दर विश्वव्यापी औसतको हाराहारीमा रहेको उल्लेख गर्दै भने, “चीनले क्यान्सर रोकथाम र नियन्त्रणमा स्थिर प्रगति हासिल गरेको छ, जसले बिरामी र उनीहरूका परिवारलाई थप आत्मविश्वास र आशा प्रदान गरेको छ।”

यी सकारात्मक नतिजाहरू चीनले ‘रोकथाम पहिलो’ भन्ने सिद्धान्तअनुरूप पछिल्ला वर्षहरूमा क्यान्सरविरुद्धको रक्षापङ्क्ति अगाडि बढाउन चालेको विभिन्न कदमहरूको परिणाम हो। अनुसन्धानले स्वस्थ जीवनशैली अपनाउने र क्यान्सरकारी तत्त्वहरूको सम्पर्कमा कम आउने जस्ता प्राथमिक रोकथामका उपायहरूमार्फत ४० प्रतिशतभन्दा बढी क्यान्सरलाई प्रभावकारी रूपमा रोक्न सकिने देखाएको छ।

सन् २०२३ मा चिनियाँ अधिकारीहरूले क्यान्सर रोकथाम र नियन्त्रणको उच्च गुणस्तरीय विकास सम्बन्धी मार्गदर्शन जारी गर्दै जनस्वास्थ्य चेतना अभिवृद्धि गर्न र जोखिम कारकहरू घटाउनुपर्ने आवश्यकतामा जोड दिएको थियो। उक्त दस्तावेजले सन् २०३० सम्ममा क्यान्सर रोकथाम तथा नियन्त्रण सम्बन्धी मुख्य ज्ञानको चेतना दर ८० प्रतिशतभन्दा माथि पुर्याउने लक्ष्य निर्धारण गरेको छ।

यो लक्ष्य हासिल गर्नका लागि चालिएको पछिल्लो कदम स्वरूप राष्ट्रिय स्वास्थ्य आयोगले क्यान्सर रोकथाम गर्ने स्वस्थ जीवनशैलीका लागि एक सङ्केतावली जारी गरेको छ। १५ वटा सरल र व्यवहार्य सुझावहरू समावेश यस सङ्केतावलीलाई इन्टरनेट प्रयोगकर्ताहरूले स्नेहपूर्वक ‘राष्ट्रिय क्यान्सर रोकथाम पुस्तिका’ को उपनाम दिएका छन्।

जीवनशैली मार्गदर्शनभन्दा पर, चीनले क्यान्सर रोकथाम र नियन्त्रणको बहुस्तरीय सञ्जाल निर्माण गर्न र जनताका लागि प्रारम्भिक क्यान्सर जाँचलाई थप सुलभ बनाउन प्रतिबद्धता देखाएको छ। हाल क्यान्सर दर्ता केन्द्रहरूले राष्ट्रिय स्तरका ९८.६ प्रतिशत जिल्ला र काउन्टीहरूलाई समेटिसकेका छन्।

यसैगरी, महिलाहरूमा हुने पाठेघरको मुखको क्यान्सर र स्तन क्यान्सरको जाँचको दायरा जिल्ला र काउन्टी स्तरमा ९८ प्रतिशत पुगेको छ भने प्रमुख क्षेत्रहरूमा हुने मुख्य क्यान्सरहरूको प्रारम्भिक निदान दर ५५ प्रतिशतभन्दा माथि पुगेको छ।

पेकिङ विश्वविद्यालय सेन्जेन अस्पतालका थोरासिक सर्जरी विभागका निर्देशक लिउ जिसियानले भने, “प्रारम्भिक जाँचको व्यापक कभरेजले शीघ्र उपचारलाई नेतृत्व गर्दछ, जसले घातक ट्युमर भएका बिरामीहरूलाई दीर्घकालीन रूपमा बाँच्ने प्रभावकारी बाटो प्रदान गर्दछ।” उनले अधिकांश प्रारम्भिक चरणका क्यान्सर रोगीहरू विविध र व्यापक उपचार विधिहरूमार्फत क्लिनिकल रूपमा निको हुन सक्ने बताए।

निदान र उपचार प्रविधिमा भएका सफलताहरूले पनि चीनको क्यान्सरविरुद्धको लडाइँमा योगदान पुर्याएको छ। उदाहरणका लागि, एक चिनियाँ औषधि कम्पनीले विकास गरेको सीएआर-टी औषधिले उन्नत चरणको पेटको क्यान्सरको उपचारमा नयाँ सम्भावनाको ढोका खोल्ने अपेक्षा गरिएको छ।

लियाओनिङ क्यान्सर अस्पताल तथा संस्थानका उपप्रमुख झाङ जिङ्दोङले भने, “चीनमा पेटको क्यान्सरको सङ्क्रमण दर उच्च छ र दोस्रो लाइनको उपचार असफल भएपछि बिरामीहरूका लागि सीमित उपचार विकल्पहरू मात्र उपलब्ध छन्। यो औषधिले आफ्नो लक्ष्यको हिसाबले एउटा महत्त्वपूर्ण सफलता हासिल गरेको छ।”

स्वदेशी रूपमा विकसित यो औषधिले चीनको औषधि उद्योगको बढ्दो नवप्रवर्तन क्षमतालाई प्रतिबिम्बित गर्दछ। हाल, विश्वभर विकास भइरहेका नवप्रवर्तनशील औषधिहरूमध्ये झन्डै एक तिहाइ चीनमा छन्। सन् २०२५ मा चिनियाँ नवप्रवर्तनशील औषधिहरूको आउटबाउन्ड लाइसेन्सिङ सम्झौताको कुल मूल्य १३० अर्ब अमेरिकी डलरभन्दा बढी पुगेको थियो।

चीनमा नवप्रवर्तनशील औषधि विकासको गति अझै बढिरहेको छ। राष्ट्रिय औषधि प्रशासनको तथ्याङ्कले सन् २०२६ मा हालसम्म १४ वटा नवप्रवर्तनशील औषधिहरू बजारमा स्वीकृत भइसकेका छन्, जसमध्ये धेरैजसो क्यान्सर उपचारका लागि रहेका छन्।

नयाँ औषधिको प्रगतिका अतिरिक्त, चीनको क्यान्सरलाई जरैदेखि निर्मूल पार्ने प्रयासमा कृत्रिम बौद्धिकताले ठूलो भूमिका खेलिरहेको छ। अलिबाबाको डामो एकेडेमीले विकास गरेको ‘डामो पान्डा’ नामक एक एआई प्रणालीले औषधि विज्ञानकै सबैभन्दा घातक मानिने प्यान्क्रियाटिक क्यान्सरको प्रारम्भिक पहिचानमा आशाजनक नतिजा देखाएको छ। यो अत्याधुनिक प्रविधि हाल सहरी अस्पतालहरूमा मात्र नभई केही दुर्गम क्षेत्रहरूमा समेत प्रयोगमा ल्याइएको छ।

राष्ट्रिय स्वास्थ्य आयोगका अधिकारी लिउ वेनले क्यान्सर रोकथाम र नियन्त्रणका प्रमुख विषयहरूमा वैज्ञानिक अनुसन्धानलाई थप सहयोग गर्ने तथा सम्बन्धित प्रविधि र औषधिको विकासलाई तीव्रता दिने प्रतिबद्धता व्यक्त गरे। उनले डिजिटल र स्मार्ट प्रविधिहरूको थप प्रयोग गरी क्षेत्रीय अवरोधहरू तोड्न र राष्ट्रव्यापी रूपमा थप मानकीकृत र समतामूलक क्यान्सर उपचार सुनिश्चित गर्नुपर्नेमा जोड दिए।