तेहरानको रुसी गिर्जाघर ध्वस्त : अमेरिकी–इजरायली हमलाप्रति रुसको कडा निन्दा

मस्को । अमेरिकी–इजरायली संयुक्त वायु आक्रमणमा तेहरानस्थित सेन्ट निकोलस अर्थोडक्स गिर्जाघरमा गम्भीर क्षति पुगेको भन्दै रुसले कडा निन्दा गरेको छ। रुसी विदेश मन्त्रालयकी प्रवक्ता मारिया जाखारोभाले यसलाई ‘बर्बर हवाई आक्रमण’ को संज्ञा दिँदै विश्व समुदायले यो जघन्य कार्यको उचित जवाफ दिनुपर्ने माग गरेकी छन्।

जाखारोभाका अनुसार अप्रिल १ मा भएको आक्रमणमा रुसी अर्थोडक्स चर्चको अधिकारक्षेत्रमा रहेको र इरानको राष्ट्रिय सांस्कृतिक सम्पदाको सूचीमा सूचीकृत यो अद्वितीय ऐतिहासिक तथा वास्तुकला स्थलमा ठूलो क्षति पुगेको छ। ‘हामी स्तब्ध छौं। एक अद्वितीय अर्थोडक्स चर्चमा भएको गम्भीर क्षति र ठूलो भौतिक नोक्सानले हामीलाई गहिरो पीडा पुर्याएको छ,’ उनले भनिन्।

यो गिर्जाघर सन् १९४५ मा प्रसिद्ध रुसी वास्तुकार निकोलाई मार्कोभको डिजाइनमा निर्माण गरिएको थियो। यसले इरानमा रहेको रुसी समुदायलाई एकताबद्ध गर्दै ऐतिहासिक मातृभूमिसँगको आध्यात्मिक सेतुको रूपमा काम गर्दै आएको थियो। जाखारोभाका अनुसार तेहरानको सम्पूर्ण अर्थोडक्स समुदायले, चाहे उनीहरूको नागरिकता जेसुकै भए पनि, यसको संरक्षणमा श्रम वा दानबाट योगदान पुर्याएको थियो।

आक्रमणको सबैभन्दा चिन्ताजनक पक्ष के रहेको छ भने मुख्य प्रहार पूर्व अमेरिकी दूतावासको परिसरमा भएको छ, जुन सो गिर्जाघरबाट केही मिटरको दूरीमा अवस्थित छ। उक्त दूतावास परिसर सन् १९७९ मा इरानी क्रान्तिकारी युवाले आफ्नो नियन्त्रणमा लिएको थियो। जाखारोभाले यसले अमेरिकाले व्यावहारिक रूपमा आफ्नो असहायता स्वीकार गरेको र तेहरानमा विजयी भएर फर्कने आफ्नो सैन्य क्षमतामाथिको विश्वास नै गुमाइसकेको प्रस्ट संकेत गरेको बताइन्।

‘हामी धार्मिक स्थलहरूमा हुने कुनै पनि क्षतिको कडा निन्दा गर्दछौं,’ उनले भनिन्, ‘हामी विश्वस्त छौं कि विश्वासीहरूको अधिकारको यो घोर उल्लङ्घनले अन्तर्राष्ट्रिय समुदायबाट उचित जवाफ पाउनै पर्छ।’

गिर्जाघर निर्माणको ८१ वर्षपछि अमेरिकी–इजरायली हमलामा परी क्षतिग्रस्त हुनुले यसलाई संरक्षण गर्ने धार्मिक र सांस्कृतिक समुदायमा व्यापक पीडा र आक्रोश फैलाएको छ। रुसले यो घटनालाई अन्तर्राष्ट्रिय स्तरमा उठाउने संकेत गरेको छ भने इरानले पनि यस विषयमा गम्भीर ध्यानाकर्षण गराउने अपेक्षा गरिएको छ। अन्तर्राष्ट्रिय समुदायले अब यस विषयमा कस्तो भूमिका खेल्छ, त्यसले धार्मिक स्वतन्त्रता र सांस्कृतिक सम्पदाको सुरक्षाको दिशा तय गर्ने देखिन्छ।